ΝΕΑ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2013

  • Μη αποδοχή φαρμακευτικών σημάτων που περιέχουν γενικούς περιγραφικούς όρους στις Η.Π.Α.

Με πρόσφατη απόφασή του το Εφετείο των Η.Π.Α. επικύρωσε την απόφαση του Τμήματος Προσφυγών του Δικαστηρίου των Η.Π.Α., με την οποία είχε απορριφθεί η καταχώριση των σημάτων PRASTERONE.ORG και THE PRASTERONE COMPANY προς διάκριση υπηρεσιών διαδικτύου αναφορικά με πληροφορίες επιστημονικής και κλινικής έρευνας σχετικά με τη διερεύνηση ιατρικών τροφίμων, συμπληρωμάτων διατροφής ή φαρμάκων, και συγκεκριμένα πραστερόνης ή παραγώγων ή αναλόγων αυτής.

Το δικαστήριο έκρινε ότι η προσθήκη των γενικών όρων .org και company δίπλα στο όνομα της ουσίας που διακρίνουν τα σήματα δεν προσδίδει διακριτικό χαρακτήρα στα σήματα και τα απέρριψε ως γενικά περιγραφικά της κατηγορίας των προϊόντων (generic). Η δικαιούχος εταιρεία επιχείρησε να κατοχυρώσει τα σήματά της στο Συμπληρωματικό Μητρώο Σημάτων, το οποίο είναι ειδικό μητρώο για περιγραφικά σήματα που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για την εγγραφή τους στο Κύριο Μητρώο, αλλά κατά τα άλλα είναι ικανά να διακρίνουν τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες του αιτούντος, συνήθως μέσω της επαρκούς χρήσης τους. Η γενικότητα όμως των σημάτων για τις προσδιοριζόμενες υπηρεσίες οδήγησε στην απόρριψη της καταχώρισής τους τόσο στο Κύριο όσο και στο Συμπληρωματικό Μητρώο Σημάτων.

Με άλλη απόφασή του το Δικαστήριο των Η.Π.Α. απέρριψε την καταχώριση του σήματος ACTRX προς διάκριση διαιτητικών προϊόντων και συμπληρωμάτων διατροφής τα οποία διατίθενται με ιατρική συνταγή. Το Δικαστήριο έκρινε ότι το σήμα ομοίαζε ουσιωδώς με το προγενέστερο σήμα ACT που διέκρινε προϊόντα για στοματικές πλύσεις, τα οποία διατίθενται χωρίς ιατρική συνταγή. Το πρόσθετο στοιχείο RX του σήματος του αιτούντος θεωρήθηκε από το δικαστήριο στοιχείο με ασθενή διακριτική δύναμη καθώς είναι περιγραφικό και αναφέρεται στο σύμβολο Rx που υποδηλώνει τη φράση “με ιατρική συνταγή’’. Η προσθήκη λοιπόν της κατάληξης Rx θεωρήθηκε ότι δε μειώνει τον κίνδυνο συγχύσεως του καταναλωτικού κοινού, το οποίο είναι πιθανόν να θεωρήσει ότι τα δύο αυτά προϊόντα προέρχονται από την ίδια εταιρεία, έχοντας ως μόνη διαφορά τους την αναγκαιότητα ή μη για συνταγογράφηση.

Πηγή: James Thomas, PTMG Magazine_LLP_December 2013

  • Οι κλινικές δοκιμές ως εμπόδιο για τη διατήρηση των φαρμακευτικών εμπορικών σημάτων.

Ένα σήμα για το οποίο δεν έχει γίνει «ουσιαστική χρήση» για πέντε συνεχή έτη κινδυνεύει να διαγραφεί – ανάλογα με τη νομοθεσία του κράτους στο οποίο ζητείται η προστασία – είτε μετά από αίτηση τρίτου για τη διαγραφή του λόγω μη χρήσης είτε αυτεπάγγελτα από το εν λόγω Γραφείο Σημάτων.

Η «ουσιαστική χρήση» επομένως ενός σήματος για τα συγκεκριμένα προϊόντα ή υπηρεσίες που διακρίνει αποτελεί βασική προϋπόθεση διατήρησης της ισχύος του τόσο στη χώρα μας όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση και σε άλλες χώρες. Στις ΗΠΑ και στον Καναδά, μάλιστα, η καταχώριση ενός σήματος προϋποθέτει να έχει τεθεί αυτό ήδη σε χρήση στο εμπόριο. Οι αλλοδαποί δικαιούχοι σημάτων όμως σε αυτές τις χώρες έχουν τη δυνατότητα να αποδείξουν τη χρήση του σήματός τους μέχρι και τρία έτη μετά την ημερομηνία καταχώρισης του σήματός τους, διαφορετικά χάνουν τα δικαιώματά τους. Επιπλέον, κατά τακτά χρονικά διαστήματα θα πρέπει να καταθέτουν αποδεικτικά χρήσης του σήματός τους, όπως τιμολόγια, διαφημιστικές καταχωρίσεις κ.ά.

Ένα από τα βασικότερα προβλήματα λοιπόν που αντιμετωπίζουν οι φαρμακευτικές εταιρείες παγκοσμίως είναι η διατήρηση της ισχύος των σημάτων τους που έχουν γίνει αποδεκτά προς καταχώριση για συγκεκριμένα προϊόντα, τα οποία όμως δεν έχουν διατεθεί στην αγορά λόγω της υποβολής τους σε κλινικές δοκιμές. Στις περιπτώσεις αυτές, γεννάται το ερώτημα αν η χρήση του σήματος σε κλινικές δοκιμές θεωρείται «ουσιαστική χρήση» ή όχι και κατά πόσο η αναγκαιότητα υποβολής του φαρμακευτικού προϊόντος σε κλινικές δοκιμές αποτελεί βάσιμο λόγο για τη νόμιμη αιτιολόγηση της μη «ουσιαστικής χρήσης» του.

Σαφής πρόβλεψη για βάσιμους (εύλογους) λόγους μη χρήσης υπάρχει στους περισσότερους νόμους περί σημάτων, καθώς και στο άρθρο 19 (Ι) της διεθνούς συμφωνίας TRIPS (Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights) που προβλέπει ότι: «Εάν η χρήση είναι απαραίτητη για να διατηρηθεί μια καταχώριση, η καταχώριση μπορεί να ακυρωθεί μόνο μετά από μια συνεχή περίοδο μη χρήσης τουλάχιστον τριών ετών, εκτός εάν αποδειχθούν από το δικαιούχο του σήματος οι βάσιμοι λόγοι που οδήγησαν στη μη χρήση. Περιστάσεις που δεν εξαρτώνται από τη θέληση του δικαιούχου του σήματος και αποτελούν εμπόδιο για τη χρήση του σήματος, όπως οι περιορισμοί των εισαγωγών ή άλλες απαιτήσεις της κυβέρνησης για τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που προστατεύονται από το σήμα, θα πρέπει να αναγνωρίζονται ως έγκυροι λόγοι για τη μη – χρήση».

Η πρόβλεψη αυτή αφορά καταστάσεις που προκύπτουν ανεξάρτητα από τη βούληση του δικαιούχου του σήματος. Από αυτή την άποψη, οι κλινικές δοκιμές καθώς και άλλες διαδικασίες που σχετίζονται με την άδεια κυκλοφορίας και είναι υποχρεώσεις που επιβάλλονται στο δικαιούχο του σήματος από διάφορους κανονισμούς, θα πρέπει να θεωρηθούν ως περιστάσεις ανεξάρτητες από τη θέληση του δικαιούχου του σήματος και επομένως αποδεκτές.

Ωστόσο, σε αποφάσεις του ΓΕΕΑ (Γραφείο Εναρμόνισης στο Πλαίσιο της Εσωτερικής Αγοράς) καθώς και ορισμένων Εθνικών Δικαστηρίων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι εν εξελίξει κλινικές δοκιμές εμφανίζονται ως αρκετές για να αιτιολογήσουν τη μη χρήση ενός σήματος ενώ ο εκάστοτε δικαιούχος του σήματος θα πρέπει να είναι πάντοτε προετοιμασμένος να αποδείξει την ενεργό συμπεριφορά του σε σχέση με τις κλινικές δοκιμές καθώς και την πρόθεσή του να χρησιμοποιήσει το εμπορικό σήμα μετά την ολοκλήρωση των κλινικών αυτών μελετών.

Τα κράτη εκτός της Ε.Ε. όπως η Ιαπωνία, η Κίνα και το Χονγκ Κονγκ συμμερίζονται σε γενικές γραμμές την άποψη της ΕΕ επί του θέματος, ενώ στις Η.Π.Α. και τον Καναδά, όπου το ζήτημα αποδείξεως της χρήσης του σήματος προκύπτει στο στάδιο της κατάθεσης της αίτησης καταχώρισής του, η χρήση του σήματος κατά τη διάρκεια των κλινικών δοκιμών αποτελεί επαρκές στοιχείο για την υποβολή της αίτησης καθώς οι κλινικές δοκιμές θεωρούνται μέρος της συνήθους επιχειρηματικής δραστηριότητας των φαρμακευτικών εταιρειών.

Πηγή: Frederique Potin and Adrian Smith, PTMG Magazine_LLP_December 2013

Επιστροφή