ΝΕΑ - ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2011

  • Απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης INTERFLORA – Υπόθεση C-323/09

Πρόκειται για μια από τις αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης («το Δικαστήριο») που έχει προκαλέσει μεγάλη συζήτηση, καθώς αναφέρεται στο θέμα της χρήσης σημείων («λέξεων κλειδιών» - «ΑdWords») στο διαδίκτυο για διαφημιστικούς λόγους. Εξετάστηκε το αμφιλεγόμενο ζήτημα του εάν και ποιες επιπλέον λειτουργίες του σήματος πρέπει να προστατεύονται, εκτός της βασικής λειτουργίας προσδιορισμού της προέλευσης των προϊόντων ή υπηρεσιών που αυτό διακρίνει από ορισμένη επιχείρηση (λειτουργία προέλευσης). Στην απόφαση INTERFLORA, το Δικαστήριο κάνει πλέον λόγο για προσβολή της διαφημιστικής και της επενδυτικής λειτουργίας του σήματος.

Αντικείμενο της διένεξης των δύο εταιρειών ήταν η ανάρτηση στο διαδίκτυο διαφημίσεων της εταιρείας Marks & Spencer (M & S) μέσω λέξεων κλειδιών που αντιστοιχούν στο κατοχυρωμένο σήμα INTERFLORA της εταιρείας Interflora Inc.

Συγκεκριμένα, τόσο η εταιρεία M & S όσο και η εταιρεία Interflora Inc. πωλούν και παραδίδουν λουλούδια κατόπιν παραγγελίας των πελατών τους στο Διαδίκτυο. Η M & S έκανε χρήση, για την υπηρεσία της παραδόσεων ανθέων, του σήματος INTERFLORA, επιλέγοντας, ως λέξεις κλειδιά, διάφορους όρους που περιείχαν την λέξη Interflora, με αποτέλεσμα όταν ένας χρήστης πληκτρολογούσε στη μηχανή αναζήτησης Google, ως όρο αναζήτησης, τη λέξη Ιnterflora εμφανιζόταν στην οθόνη του διαφήμιση της M & S, δημιουργώντας πιθανώς την εντύπωση ότι οι δύο εταιρείες κατά κάποιο τρόπο συνδέονται μεταξύ τους.

Όπως ήταν αναμενόμενο, η θιγόμενη εταιρεία Interflora Inc. άσκησε αγωγή για προσβολή των δικαιωμάτων της επί του φημισμένου σήματός της κατά της M & S ενώπιον δικαστηρίου στην Αγγλία, το οποίο υπέβαλε προδικαστικά ερωτήματα στο Δικαστήριο.

Το Δικαστήριο αποφάνθηκε (όπως και στην επίσης πολύ γνωστή απόφαση Google France) ότι υπάρχει προσβολή σήματος όταν η βασική λειτουργία του σήματος, που είναι η λειτουργία ενδείξεως της προελεύσεως των εν λόγω προϊόντων ή υπηρεσιών, επηρεάζεται από τις πράξεις του εναγομένου «όταν η εμφανιζόμενη διαφήμιση μέσω της εν λόγω λέξεως κλείδας δεν επιτρέπει ή επιτρέπει δυσχερώς στο χρήστη του Διαδικτύου ο οποίος έχει τη συνήθη πληροφόρηση και είναι ευλόγως προσεκτικός να αντιληφθεί αν τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες που αποτελούν αντικείμενο της διαφημίσεως προέρχονται από τον δικαιούχο του σήματος ή από οικονομικά συνδεόμενη με αυτόν επιχείρηση ή, αντιθέτως, από τρίτον».

Εκτός όμως της εξ' ορισμού «ουσιώδους» προστατευόμενης λειτουργίας προέλευσης, το Δικαστήριο ζήτησε να προστατευτούν και δύο άλλες λειτουργίες του σήματος: η διαφημιστική και η επενδυτική λειτουργία «καθό μέτρο ο δικαιούχος του το εκμεταλλεύεται υπό την έννοια αυτή» (σκέψη 40).

Σύμφωνα και με προηγούμενη νομολογία του Δικαστηρίου, δεν αμφισβητείται ότι όταν κάποιος ανταγωνιστής ενός δικαιούχου σήματος φήμης επιλέξει να χρησιμοποιήσει το σήμα αυτό ως λέξη κλείδα, τότε ο ανταγωνιστής ουσιαστικά προσπαθεί να προσπορίσει πλεονέκτημα από το διακριτικό χαρακτήρα και από τη φήμη του σήματος. Οι καταναλωτές/χρήστες του Διαδικτύου πληκτρολογώντας σε μηχανή αναζήτησης το σήμα φήμης προκειμένου να βρουν πληροφορίες γι' αυτό το σήμα, θα εμφανιστεί στην οθόνη τους διαφήμιση του ανταγωνιστή. Αν μάλιστα κάποιοι καταναλωτές εν τέλει αγοράσουν έτσι το προϊόν ή την υπηρεσία του ανταγωνιστή, τότε ο ανταγωνιστής αποκομίζει και πραγματικό όφελος εκμεταλλευόμενος το διακριτικό χαρακτήρα και τη φήμη του σήματος, χωρίς να καταβάλει ο ίδιος καμία ιδιαίτερη προσπάθεια ή οποιοδήποτε έξοδο, αποκομίζει δηλαδή αχρεώστητο κέρδος.

Υπάρχει όμως και η περίπτωση να θεωρηθεί ότι η χρήση του ανταγωνιστή συνιστά απλώς προσφορά εναλλακτικής πρότασης σε σχέση με τα προϊόντα και τις υπηρεσίες του δικαιούχου του σήματος φήμης, οπότε και αποτελεί υγιή και έντιμο ανταγωνισμό, δηλαδή η χρήση γίνεται για «εύλογη αιτία». Ακριβώς αυτή η κρίση του εάν η χρήση του σήματος γίνεται χωρίς εύλογη αιτία ή το αντίθετο, εναπόκειται στο δικαστήριο που κρίνει τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς της κύριας δίκης.

Εν τέλει, το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η διαφημιστική λειτουργία του σήματος δεν προσβάλλεται στην περίπτωση χρήσης του σήματος ως λέξης κλειδιού. Αντιθέτως, η επενδυτική λειτουργία του σήματος προσβάλλεται, εφόσον η χρήση του σήματος ως λέξεως κλειδιού παρεμποδίζει ουσιωδώς την εκ μέρους του δικαιούχου χρήση του σήματός του, προκειμένου τούτο να αποκτήσει ή να διατηρήσει φήμη ικανή να προσελκύσει και να καταστήσει πιστούς τους καταναλωτές.

Επιστροφή